Tweede e-Innovatielab: subsidies tussentijds evalueren

Sira Consulting organiseerde op 2 november jl. voor experts van de overheid (Rijk, provincies, gemeenten en uitvoeringsorganisaties van nationale en Europese fondsen) voor de tweede keer een online Innovatielab over het succesvol evalueren van subsidies. De centrale vraag van dit e-Innovatielab was: hoe kan de overheid tijdens de looptijd van een subsidie slim en snel inzicht krijgen in de doeltreffendheid? De deelnemers hebben op basis van hun ervaringen een aantal tips uitgewerkt die overheden kunnen helpen subsidies tussentijds te evalueren.

Ex durante evalueren

Van de drie vormen van evalueren die zijn te onderscheiden, lag de focus van dit e-Innovatielab op tussentijds evalueren (ex durante). Eerst is een toelichting gegeven op het verschil tussen monitoring en tussentijds evalueren. Vervolgens is in discussie gegaan over de knelpunten en risico’s bij het opzetten en uitvoeren van een ex durante evaluatie. Hieruit zijn de volgende tips naar voren gekomen:

  1. Bepaal vooraf waarom een tussentijds evaluatie nodig is en waarop deze wordt gericht: de uitvoering van de subsidieregeling (proces) of het realiseren van de subsidiedoelstelling (beleidsinhoudelijk);
  2. Gebruik de beleidstheorie om te bepalen wat je tussentijds (SMART-C) wilt evalueren;
  3. Bepaal vervolgens welke data en gegevens hiervoor nodig zijn en of deze ook beschikbaar zijn;
  4. Voer (tijdig) een 0-meting uit, zodat de resultaten van ex durante evaluatie hiermee zijn te vergelijken;
  5. Zorg dat aanvragers tijdig weten dat er ex durante wordt geëvalueerd en welke data zij daarvoor moeten aanleveren;
  6. Verplicht aanvragers data te leveren, maar houd de administratieve lasten beperkt.

In dit factsheet werken we de tips uit.

Wilt u ook deelnemen? Neem contact op!

Tijdens de subsidie-evaluaties die Sira Consulting uitvoert, bleek er bij de overheid behoefte te zijn om kennis te delen en ervaringen met het voorbereiden en uitvoeren van evaluaties uit te wisselen. Sira Consulting heeft daarom het initiatief genomen om hiervoor een netwerk op te starten. Tot nu toe zijn in 2020 twee e-Innovatielabs georganiseerd.

In het eerste kwartaal van 2021 organiseert Sira Consulting weer een e-Innovatielab. Als u interesse heeft, stuur dan een mail naar Lisanne Vis en u ontvangt een uitnodiging.

Klantreis over aannemen van eerste werknemer naar Tweede Kamer

Voor het ministerie van Economische Zaken en Klimaat heeft Sira Consulting onderzoek gedaan naar het life event ‘In dienst nemen van de eerste werknemer’. In het onderzoek is het life event geanalyseerd en vastgelegd in een klantreis. Op basis hiervan zijn concrete oplossingen geïdentificeerd, gericht op het wegnemen van voor ondernemers relevante knelpunten. Het rapport met de resultaten van het onderzoek is 29 oktober 2020 aangeboden aan de Tweede Kamer.

Uit de klantreis komt naar voren dat de drempel voor het aannemen van de eerste werknemer (te) hoog is voor ondernemers. Door het ontbreken van een totaaloverzicht van de voor- en nadelen van vast personeel, kunnen zij geen goed onderbouwde afweging maken tussen het in dienst nemen van een werknemer enerzijds en bijvoorbeeld een flexibele arbeidsrelatie anderzijds. Direct gevolg is dat veel ondernemers de stap naar het werkgeverschap niet (durven) maken en uit de klantreis stappen. Dit beeld wordt bevestigd door MKB Nederland.

Wanneer ondernemers desondanks doorzetten met het aannemen van een vaste werknemer, lopen zij tegen een stapeling van complexe en gedetailleerde regelgeving aan. Zij zien zich daarom gedwongen om een externe partij in te schakelen die ondersteuning biedt bij het voldoen aan verplichtingen. Ook moeten ondernemers zelf een bepaald kennisniveau opbouwen om verplichtingen te kunnen toepassen in de bedrijfsvoering en te kunnen uitleggen aan de medewerkers.

In het onderzoek is ervoor gekozen om knelpunten op te lossen die betrekking hebben op de uitvoering. Het voordeel hiervan is dat deze oplossingen op relatief korte termijn haalbaar zijn. Het nadeel is dat deze oplossingen geen uitkomst bieden voor het fundamentele probleem dat startende werkgevers de regeldruk en daaruit voorvloeiende verantwoordelijkheden, aansprakelijkheden en (financiële) risico’s voor het aannemen van personeel als (te) hoog ervaren. Het oplossen van dit probleem vraagt om wijzigingen in beleid en regelgeving waarvoor politiek draagvlak nodig is.

Benut baangerelateerde investeringskorting (BIK) voor uw investeringen

Het kabinet komt met meerdere steunmaatregelen om innovatie en ondernemers te blijven ondersteunen in deze lastige tijden. Zo wordt het WSBO voordeel in 2021 verhoogd. Hiermee wordt aangemoedigd dat u blijft investeren in R&D werkzaamheden. Daarnaast heeft het kabinet gewerkt aan de Baangerelateerde investeringskorting (BIK). Deze regeling stimuleert materiële investeringen.

 

Wat is de Baangerelateerde investerkingskorting (BIK)?

De BIK is in het leven geroepen om investeringen aan te wakkeren. Met de BIK realiseert u een investeringskorting op aangeschafte hardware. Deze bedrijfsmiddelen mogen nog niet eerder gebuikt zijn. De investeringskorting wordt middels afdrachtvermindering op de loonheffing gerealiseerd. Het is dus belangrijk dat u personeel in dienst heeft en (voldoende) loonheffing betaalt om het volledige voordeel te genieten. U kunt de regeling combineren met andere fiscale middelen zoals WBSO, KIA, EIA, MIA of VAMIL.

 

Waarop is de BIK van toepassing?

U kunt de BIK aanwenden voor nieuw aangeschafte bedrijfsmiddelen. Hierbij geldt dat investeringen meetellen vanaf 1 oktober 2020. De investeringen moet volledig betaald zijn tussen 1 januari 2021 en 31 december 2022. Als u de investering al volledig betaald heeft in 2020, komt die niet in aanmerking voor de BIK.

De minimale investering per bedrijfsmiddel dient 1500 euro te zijn. De minimale omvang van een BIK aanvraag is 20.000 euro.

 

Hoe vraag ik BIK aan?

U kunt 4x per jaar aanvragen. De RVO behandelt de aanvragen. Het loket hiervoor opent naar alle waarschijnlijkheid pas in september 2021.

 

Wat is het voordeel?

Er zijn twee schijven in de BIK:

  1. Investeringen tot en met vijf miljoen euro leveren per kalenderjaar een korting van 3,9 procent op het investeringsbedrag op.
  2. Op investeringen boven de vijf miljoen euro krijgt u per kalenderjaar een korting van 1,8 procent op het investeringsbedrag.

 

Wilt u weten wat uw potentiële voordeel is?

Weet u niet zeker of een bepaalde investering onder de BIK valt? Of bent u benieuwd naar uw potentiële voordeel? Neem dan contact met ons op. Wij helpen u met de voordeelberekening en adviseren over eventuele spreiding van investeringen. Ook kijken wij graag mee hoe u het voordeel kunt optimaliseren in combinatie met andere fiscale maatregelen.

Evaluatie Subsidieregeling verwijderen asbestdaken naar Tweede Kamer

Op verzoek van het ministerie van IenW heeft Sira Consulting een evaluatie uitgevoerd van de Subsidieregeling verwijderen asbestdaken. De subsidieregeling liep in de periode 2016-2019 en had het doel om de verwijdering van asbestdaken aan te jagen, zodat de toenmalige doelstelling om alle asbestdaken in 2024 verwijderd te hebben kon worden gehaald. In de evaluatie zijn de doeltreffendheid en doelmatigheid van de subsidieregeling beoordeeld. Het rapport met de resultaten van de evaluatie is 10 november 2020 aangeboden aan de Tweede Kamer.

De subsidieregeling is beoordeeld als doeltreffend. Gedurende de looptijd van de regeling was sprake van een versnelling van het aantal m2 verwijderd asbestdak, die na afloop van de subsidieregeling weer afvlakte. De vraag naar de subsidie was groot, wat ieder jaar tot uitdrukking kwam in de voortijdige uitputting van het subsidieplafond. Overigens was de doeltreffendheid van de subsidieregeling vooral te danken aan een combinatie van instrumenten: het destijds voorgenomen verbod op asbestdaken, een programmatische (stimulerende/faciliterende) aanpak en de subsidieregeling zelf.

De subsidieregeling is ook beoordeeld als doelmatig. Met een totale input van €78,6 miljoen aan verstrekte subsidiegelden en uitvoeringskosten is een oppervlakte van 17,7 miljoen m2 asbestdak verwijderd. De geconstateerde versnelling van het aantal m2 verwijderd asbestdak was waarschijnlijk niet gerealiseerd zonder subsidieregeling. De meeste eigenaren hadden dan namelijk gewacht met verwijderen tot de (naderende) inwerkingtreding van het asbestdakenverbod in 2024. Toch waren de verstrekte subsidiegelden laag in vergelijking met de totale verwijderingskosten.

Naast een beoordeling van de doeltreffendheid en doelmatigheid beschrijft het rapport welke lessen zijn te trekken gericht op de mogelijke ontwikkeling van een leningsfonds of andere financieringsproducten voor het verwijderen van asbestdaken. Zo zijn enkele aandachtspunten opgenomen over de hoogte van het budget, het maximale bedrag per aanvraag, de communicatie rondom de voortijdige uitputting van het budget en het leveren van maatwerk aan specifieke doelgroepen.

Horizon Europe: hoe staat het met de opvolger van Horizon 2020?

Het nieuwe programma Horizon Europe staat voor deur. Vanaf 2021 tot 2027 vervangt Horizon Europe het welbekende Horizon 2020. Er is ruim €80 miljard beschikbaar verdeeld over de komende jaren, dat is iets meer dan in Horizon 2020. Momenteel worden de laatste puntjes op de i gezet, zo zijn de onderhandelingen over het uiteindelijke totale budget nog niet volledig afgerond. De verwachting is dat de eerste werkprogramma’s begin 2021 bekend worden gemaakt. Deze blogpost neemt u mee in wat we wel al weten en wat u kunt verwachten van Horizon Europe.

Achtergrond

Voor de jaren  2019-2024 heeft de Europese Commissie zes prioriteiten opgesteld:

  • Europese Green Deal
  • Een Europa dat klaar is voor het digitale tijdperk
  • Een economie die werkt voor mensen
  • Een sterker Europa in de wereld
  • Bevordering van onze Europese levenswijze
  • Een nieuwe impuls voor de Europese democratie

Deze prioriteiten vormen de beleidsachtergrond voor het nieuwe Horizon Europe programma en zijn belangrijk om in het achterhoofd te houden bij het bedenken van een mogelijk project.

Vijf missies

Om richting te geven en de effectiviteit van financiering vanuit Horizon Europe te verhogen zijn onderzoeks- en innovatiemissies opgesteld. De Commissie heeft hiervoor samengewerkt met experts en de missies zijn gebaseerd op de grootste problemen voor de komende jaren. Dit heeft geleid tot duidelijke doelstellingen die met behulp van de beschikbare financiering behaald moeten worden. Het is dus belangrijk dat uw project bijdraagt aan een van deze missies en de EU helpt om de problemen op te lossen en doelen te behalen. Er zijn vijf ‘mission areas’ gedefinieerd.

Structuur van Horizon Europe

Het nieuwe Horizon Europe heeft een structuur met drie pijlers met elk hun eigen doelen en budgetten. Een horizontaal deel is gericht op het optimaliseren van de impact van alle projecten uit het programma.

  • De eerste pijler Excellent Science kent weinig verschillen met Horizon 2020. Voor deze pijler is een budget van ongeveer €23 miljard beschikbaar. Deze pijler heeft als doel de Europese wetenschap te op topniveau te houden of brengen.
  • De tweede pijler Global Challenges richt zich op de grote uitdagingen waar de EU en de wereld mee te maken hebben, deze zijn terug te vinden in de Sustainable Development Goals. Hiervoor is brede samenwerking tussen partijen uit verschillende sectoren nodig vanwege de omvang en complexiteit van de problematiek. Voor de tweede pijler is ongeveer €47 miljard vrijgemaakt. Activiteiten binnen deze pijler zijn gericht op excellentie en maatschappelijke impact.
  • De derde pijler Innovative Europe is gericht op innovatie om het concurrentievermogen van de EU te versterken, hiervoor is ongeveer €12 miljard beschikbaar. Nieuw is European Innovation Ecosytems. Dit onderdeel is gericht op het opbouwen en versterken van ecosystemen en zal regionale en nationale innovatie-actoren met elkaar verbinden.

Het aanvraagproces in Horizon Europe

Qua uitvoering verandert er tussen Horizon Europe en Horizon 2020 weinig. Subsidiemogelijkheden worden uitgewerkt in calls (tenders) waarop u zo goed mogelijk moet aansluiten met uw aanvraag. Afhankelijk van de call zullen er de volgende soorten acties zijn:

  • Research and Innovation Action (RIA): deze onderzoeksprojecten richten zich op ontwikkeling van nieuwe state-of-the-art kennis en technologie. Projecten sluiten perfect aan op de omschreven uitdagingen. Het subsidiepercentage is 100%.
  • Innovation Action (IA): deze projecten staan qua technologische timing (TRL) verder weg van de RIA. Het gaat om activiteiten die de marktintroductie accelereren, zoals demonstraties en opschalen. Het subsidiepercentage is 70%.
  • Coordination and Support Action (CSA): met CSA worden netwerkactiviteiten gefinancierd. Het gaat hierbij om het opzetten van excellente (internationale) netwerken op het gebied van onderzoek, innovatie en educatie. Het subsidiepercentage is 100%.

 

Hoe nu verder?

Heeft u al ideeën voor projecten binnen dit programma en weet u nog niet precies waar binnen het Horizon Europe programma dit past, neem dan gerust contact op. Wij hebben brede ervaring met het Horizon 2020 programma en houden alle ontwikkelingen omtrent Horizon Europe nauwlettend in de gaten. Ook als u uw weg al kan vinden kunt u contact opnemen en denken we graag mee.

Behaal meer voordeel met WBSO in 2021

WBSO voordeel eenmalig verhoogd

De Covid-19 crisis heeft de maatschappij hard getroffen. Economisch zware tijden leiden vaak tot verminderde investeringen in R&D. Het kabinet tracht dit te voorkomen door een mix aan maatregelen. Meest in het oog springend is de verhoging van het WBSO budget in 2021: in 2021 is er maar liefst € 1.438 miljoen beschikbaar, ruim € 200 miljoen meer dan in 2020.

Belangrijker voor ondernemers is een andere wijziging. De voordeelpercentages van de eerste schijf worden namelijk eenmalig verhoogd tot 40%. Voor starters geldt zelfs een verhoging tot 50%. Dat hebben we hieronder samengevat.

WBSO voordeel
2020 2021
Tarief 1e schijf 32% 40%
Tarief 1e schijf starters 40% 50%
Grens eerste schijf €350.000 €350.000
Tarief tweede schijf 16% 16%

 

Vraag nu alvast WBSO aan voor 2021

De boodschap is duidelijk: het kabinet ziet graag dat R&D werkzaamheden van innovatieve ondernemers niet stil komen te liggen. Bent u benieuwd naar het voordeel wat u kunt behalen? Gebruik dan onze handige rekentool.

Wilt u meer weten? Bekijk dan onze flyer. Wij lichten graag samen met u uw ontwikkelplannen voor komend jaar door. Hierop ontwikkelen wij een concrete WBSO strategie, inclusief breder subsidie- en innovatieadvies. Uiteraard helpen wij u graag bij het opstellen van eventuele aanvragen.

Eurostars subsidie ondersteunt Augmedit met ontwikkeling van medische revolutie

Medische zorg kent nog veel uitdagingen

De medische zorg heeft grote baat aan innovaties die de kosten en nauwkeurigheid van operaties en behandelingen optimaliseren. Medische fouten leiden zeer vaak tot complicaties bij de patiënt en vormen in de Verenigde Staten zelfs de derde doodsoorzaak. Voor de meeste vakgebieden zijn er wel kostbare technische innovaties beschikbaar maar die zijn vaak ten eerste niet (financieel) toegankelijk voor alle medische centra en leiden ten tweede niet tot grote verbeteringen in nauwkeurigheid vanwege complexe gebruikersaanwijzingen. Er is daarom steeds meer vraag naar simpele maar krachtige innovaties, welke de eindgebruiker niet in de weg zitten maar juist slim ondersteunen.

De potentie van Augmented Reality (AR) wordt steeds meer onderkend. Met AR kan de gebruiker met een AR bril op digitale, manipuleerbare beelden in zijn of haar gezichtsveld zien. Toepassingen voor bijvoorbeeld educatie en presentaties bestaan al en met name Microsoft met haar HoloLens ondersteunt ontwikkelaars van holografische toepassingen met de juiste hardware. Vanwege het grote ‘plug-and-play’ gehalte van AR toepassingen is AR op het eerste gezicht perfect voor de medische sector. De laatste jaren is echter wel gebleken dat er nog veel technische en praktische drempels zijn die overwonnen moeten worden. Zo bereikt AR niet standaard de vereiste accuraatheid, laat gebruiksvriendelijkheid bij complexe toepassingen te wensen over en zijn technische ‘glitches’ uit den boze in een medische toepassing.

Augmedit brengt revolutie teweeg

Augmedit is een jonge startup gespecialiseerd in AR technologie voor medische toepassingen. De onderneming is in korte tijd uitgegroeid tot een autoriteit op het gebied van AR technologie. Vanuit de hele wereld wordt er interesse getoond in de verschillende applicaties die in ontwikkeling zijn. Hierbij hanteert Augmedit een heldere visie. De technologie moet op de eerste plaats extreem bruikbaar zijn. Complexe functionaliteiten moeten zoveel mogelijk verstopt of automatisch verwerkt worden in de applicaties. Op deze manier verzekert Augmedit zich ervan dat de technologie leidt tot effectievere medische zorg, in plaats van nóg een innovatie waar medische experts eerst uren voor moeten trainen.

Om de volgende innovatieslag te kunnen slaan, gaat Augmedit de samenwerking aan met het Finse Disior. Dit bedrijf is gespecialiseerd in medical imaging en segmentatie van relevante anatomie. Begin dit jaar mochten wij het consortium ondersteunen bij hun Eurostars aanvraag voor het ‘SAPIENS3D’ project met een totaal budget van €1 miljoen. Met trots kregen wij onlangs de uitslag, waarbij de aanvraag in de top 6% belandde.

Gesteund door deze prestigieuze subsidie gaat het consortium nieuwe innovatieve technologie onderzoeken en ontwikkelen. Het doel is met hun gezamenlijke R&D en directe participatie van de eindgebruiker een revolutie teweeg te brengen in de manier waarop operaties plaatsvinden. Wij twijfelen er niet aan dat Augmedit en Disior de expertise hiervoor in huis hebben. Wij hebben er alle vertrouwen in dat de technologie in de nabije toekomst zijn opwachting maakt in de operatiekamer.

Het SAPIENS3D project ontving Eurostars subsidie van het Ministerie van Economische Zaken, Nationale regelingen EZ-subsidies, uitgevoerd door Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Eurostars is een grensoverschrijdend R&D samenwerkingsprogramma waarvoor alleen de meest innovatieve Europese mkb’ers in aanmerking komen. Bent u geïnspireerd geraakt door het succes van Augmedit? Neem dan contact met ons op om uw kansen te verkennen.

Duurzaamheidspark combineert opwekken van groene stroom met ongehinderde landbouw

Uitdaging

Voor het opwekken van energie met zonnepanelen is veel ruimte nodig. Landbouwgrond leent zich hier uitstekend voor door gunstige locaties en weinig schaduw. Schaarste van beschikbare grond leidt echter tot stijgende grondprijzen wereldwijd. Steeds meer landbouwgrond wordt van bestemming gewijzigd om aan de groeiende vraag naar duurzame energie te voorzien. Maar door te stoppen met verbouwen van gewassen op deze grond verliest de grond zijn vruchtbaarheid. Het is een langdurig proces om dit te wederkeren wat dus de voedselproductie voor toekomstige generaties in gevaar brengt.

Oplossing

Duurzaamheidspark Ontwikkeling en Productie is een onderneming die zich specialiseert in duaal gebruik van landbouwgrond. Duurzaamheidspark heeft een systeem ontworpen en gepatenteerd dat next generation agrovoltaics mogelijk maakt – hierbij worden landbouw op volledige schaal en opwekken van groene stroom gecombineerd. In eerste testen is het principe van de technologie aangetoond in een geïntegreerde opzet met de zonnepanelen, een watergeefsysteem, rails voor verplaatsing van de zonnepanelen en slimme sensoren. Het systeem is genomineerd voor de HiTMaT 2020 van de topsector HTSM.

In samenwerking met onder andere NIPA milieutechniek, TNO en de HAS Hogeschool gaat Duurzaamheidspark de technologie verder ontwikkelen en testen met speciale aandacht voor landschappelijke inpassing. Er wordt onderzoek gedaan naar veiligheid en optimalisatie zodat de technologie doorontwikkeld kan worden om de gebruiksvriendelijkheid voor de eindgebruiker (agrariër) te verbeteren. Dit leidt tot een pilotopstelling waarbij de teelt van vijf potentieel geschikte gewassen in detail bestudeerd zullen worden in combinatie met de opwekking van groene stroom.

Groene stroom én plantenteelt; zonnepanelen als verrijdbare kweekbakken in Lith | Oss, Uden e.o. | gelderlander.nl

Duurzaamheidspark en haar partners ontvingen DEI+: Ruimtelijke inpassing grootschalige elektriciteitsopwekking subsidie van het Ministerie van Economische Zaken, Nationale regelingen EZ-subsidies, Topsector Energie uitgevoerd door Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Wij zijn er trots op Duurzaamheidspark succesvol begeleid te hebben bij de aanvraag en kijken met grote interesse naar de ontwikkelingen in dit project.

Bereken zelf eenvoudig het voordeel dat met WBSO te behalen is

Om eenvoudig het voordeel te berekenen dat te behalen is met een WBSO heeft Sira Incentives een tooltje gemaakt.

U kunt dit in het Nederlands en in het Engels downloaden via onderstaande links.

Rekenhulp WBSO 2020

Calculation tool WBSO 2020

ICT in de zorg: wat zijn de effecten van het Wetsvoorstel elektronische gegevensuitwisseling?

Met het wetsvoorstel ‘Elektronische gegevensuitwisseling in de zorg’ wil het ministerie van VWS een digitaliseringsslag in de zorg maken. De wet verplicht zorgaanbieders om gegevens op een gestandaardiseerde en elektronische manier onderling uit te wisselen. Hierdoor kunnen zorgaanbieders de juiste zorg op de juiste plek en op het juiste moment verlenen.

Op dit moment wisselen zorgverleners soms zorggegevens met elkaar uit via papieren dossiers, fax of cd-roms. Daarnaast zijn de gegevensuitwisselingen niet gestandaardiseerd of sluiten de standaarden niet op elkaar aan. Dit bemoeilijkt de communicatie tussen zorgaanbieders en zorgt voor onduidelijkheid. De huidige werkwijze kan ertoe leiden dat gegevens niet goed doorkomen bij andere zorgprofessionals of dat foutieve gegevens worden geregistreerd. Een verkeerde diagnose of een niet passende behandeling kan dan het gevolg zijn. Ook kan de huidige werkwijze ervoor zorgen dat cliënten hun verhaal steeds moeten herhalen bij verschillende zorgaanbieders.

Het wetsvoorstel

Het wetsvoorstel heeft als doel elektronische gegevensuitwisseling tussen zorgverleners te realiseren. Er zullen circa 87.100 zorgaanbieders (waarvan 99% mkb), 250 ICT-leveranciers en enkele tientallen certificerende instellingen te maken krijgen met het wetsvoorstel.

Het ministerie werkt stapsgewijs, via twee beleidssporen, naar het doel van elektronische gegevensuitwisseling toe. Beleidsspoor 1 verplicht dat bepaalde gegevens elektronisch uitgewisseld worden. Dit bereidt het zorgveld alvast voor op de standaardisatie in beleidsspoor 2, waarbij de gegevens verplicht gestandaardiseerd en volgens vastgestelde eisen worden uitgewisseld.

Het wetsvoorstel is een kaderwet waarin de hoofdlijnen voor digitale gegevensuitwisseling staan. De concrete eisen worden per type gegevensuitwisseling in een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) vastgelegd en zullen na een overgangstermijn in werking treden. Voor alle eisen die aan gegevensuitwisseling worden gesteld, is het nodig dat deze op voldoende draagvlak berusten in het veld. Ook is belangrijk dat sprake is van een toegevoegde waarde voor de zorg, dat de baten hoger zijn dan de lasten en dat de regels praktisch uitvoerbaar zijn. Om inzicht te krijgen in de maatschappelijke kosten en baten en de gevolgen voor implementatie zal daarom per AMvB een Maatschappelijke Kosten Baten Analyse (MKBA) worden uitgevoerd.

Daarna worden in beleidsspoor 2 de (taal- en technische) eisen vastgesteld via een stelsel van certificering en NEN-normen. ICT-leveranciers zullen ervoor moeten zorgen dat hun producten en diensten aan de eisen voldoen en moeten dit aantonen met behaalde certificaten. Zorgaanbieders mogen op hun beurt alleen gecertificeerde ICT-producten en -diensten afnemen voor deze gegevensuitwisselingen.

De bedrijfseffecten

Sira Consulting heeft een bedrijfseffectentoets uitgevoerd om de gevolgen van de kaderwet voor bedrijven, inclusief het mkb, in kaart te brengen. Omdat op dit moment nog niet duidelijk is wat de precieze eisen zullen zijn, heeft Sira Consulting een inschatting gemaakt van de mogelijke effecten voor zorgaanbieders, ICT-leveranciers en certificerende instellingen.

Het belangrijkste effect op de zorgaanbieders is dat elke zorgverlener moet gaan werken met gecertificeerde systemen. De lasten zullen sterk afhankelijk zijn van de mate waarin een organisatie nu al elektronisch gegevens uitwisselt. Bij een eventuele overstap naar een ander ICT-systeem zijn de gevolgen groter vanwege een implementatietraject. Tegelijkertijd zullen zorgaanbieders ook baat hebben bij digitale gegevensuitwisseling, omdat informatie niet meer verschillende keren ingevuld hoeft te worden, waardoor de administratieve lasten mogelijk verminderen.

ICT-leveranciers zullen een certificatietraject doorlopen en zullen ervoor moeten zorgen dat hun ICT-producten en diensten inhoudelijk aansluiten op de NEN-normen. Hiervoor zullen zij naar verwachting nieuwe functionaliteiten ontwikkelen en medewerkers moeten opleiden. Het zal voor grote bedrijven naar verwachting makkelijker zijn om te voldoen aan de eisen dan voor kleine bedrijven. ICT-leveranciers zullen de kosten die zij maken doorberekenen aan hun klanten.

Certificerende instellingen zullen medewerkers moeten opleiden die audits kunnen uitvoeren. Ook certificerende instellingen zullen de kosten doorberekenen aan hun klanten.

Verder wijst de bedrijfseffectentoets erop dat het gebruik van open standaarden innovatie kan stimuleren, zolang dit aansluit op andere regelgeving en standaarden. Vanwege de hoge investeringskosten kan het wetsvoorstel een nadelig markteffect voor kleine ICT-leveranciers hebben, al bieden de open standaarden ook mogelijkheden voor toetreding op de markt. In de verdere uitwerking van de NEN-normen is het daarom belangrijk om ook mkb-bedrijven te betrekken.

Actuele status

Op dit moment laat het ministerie van VWS onderzoek doen naar de maatschappelijke kosten en baten van enkele gegevensuitwisselingen. Inmiddels is een verkennende MKBA uitgevoerd naar digitaal receptenverkeer. In vervolgonderzoek wordt nu gekeken wat de maatschappelijke kosten en baten zijn voor medicatieoverdracht. Afhankelijk van de uitkomsten van de MKBA wordt besloten hoe de elektronische gegevensuitwisseling verder vervolg krijgt.

Meer weten over Bedrijfseffectentoetsen of MKBA’s?

Sira Consulting heeft veel ervaring met het uitvoeren van bedrijfseffectentoetsen (BET) en maatschappelijke kosten- en batenanalyses (MKBA). Zo deden wij bijvoorbeeld onderzoek naar de maatschappelijke kosten en baten van het programma ‘Naar Betrouwbare Persoonsgegevens‘ (zie ook het nieuwsartikel in de speciale krant van het project) en voerden wij een onderzoek uit naar nut, noodzaak, kosten en baten van een register voor onzelfstandige wooneenheden.

Wilt u meer informatie over dit onderwerp of wilt u een Bedrijfseffectentoets of MKBA laten uitvoeren voor uw beleid? Neem dan contact met op met Patrick van der Poll of Lize Kooijman.