Nieuwe collega: Jeanine Oude Elferink

Afgelopen november is Jeanine Oude Elferink begonnen als junior adviseur. Graag stellen we Jeanine aan u voor.

Jeanine heeft een bachelor Medische Natuurwetenschappen behaald op de Vrije Universiteit in Amsterdam. Daarna heeft ze een master Forensische Wetenschappen gedaan, waarvoor ze ook een paar maanden in Engeland heeft gestudeerd. Jeanine heeft na haar studie bij een medische keuringsdienst gewerkt, waarbij ze graag naar oplossingen zocht voor zich voordoende problemen.

De diversiteit aan maatschappelijke vraagstukken spreken Jeanine erg aan. Jeanine wil graag bijdragen aan optimalisatie van beleid, regelgeving en uitvoeringsprocessen om zo tot een resultaat te komen waar je wat mee kunt.

De afgelopen maanden heeft Jeanine bij Sira Consulting aan verschillende projecten gewerkt. Zo heeft ze gewerkt aan een bedrijfseffectentoets om inzicht te geven in de effecten voor bedrijven en instellingen van de voorgenomen Energiewet.

Daarnaast doet Jeanine op dit moment een onderzoek naar het toegangsproces Beschermd Wonen. Hierbij is ze in gesprek met verschillende gemeenten en zorgaanbieders om zo in kaart te brengen hoe het toegangsproces geoptimaliseerd kan worden.

Jeanine woont in de buurt van Den Haag, houdt van lezen, tuinieren en wandelen (in de bergen). We zijn blij met Jeanine in ons team en wensen haar veel succes en plezier bij Sira Consulting!

Duidelijke en begrijpelijke modellen voor kennisgevingen

Sira Consulting heeft voor het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties duidelijke en begrijpelijke modellen voor kennisgevingen ontwikkeld. Uit diverse gebruikersonderzoeken, zoals onderzoek van de Nationale Ombudsman, blijkt dat de kwaliteit van kennisgevingen onvoldoende is. Kennisgevingen bevatten te weinig inhoudelijke informatie en zijn vaak in ambtelijke en juridische taal geschreven. Hierdoor weten inwoners niet dat ze vragen kunnen stellen of kunnen reageren op mogelijke veranderingen in hun buurt. Daarnaast stijgt het bereik van kennisgevingen onder inwoners dit jaar explosief. In juli 2021 treedt de Wet elektronische publicaties in werking. Decentrale overheden zijn vanaf dit moment verplicht om kennisgevingen digitaal te publiceren. Naar verwachting ontvangen ruim 6 miljoen mensen na de invoering van de wet ongevraagd in MijnOverheid per e-mail kennisgevingen over hun woongebied.

De modellen voor kennisgevingen gaan over de omgevingsvergunning

Uit een inventarisatie uitgevoerd door Sira Consulting, blijkt dat ongeveer 90 procent van de kennisgevingen die door decentrale overheden worden gepubliceerd over de omgevingsvergunning gaat. Sira Consulting heeft om deze reden vijf modellen over de omgevingsvergunning ontwikkeld. De tekst van de modellen kan worden aangepast waardoor de modellen ook voor andere vergunningen kunnen worden gebruikt.

Het perspectief van inwoners staat centraal

Bij het ontwikkelen van de modellen stond het perspectief van inwoners centraal. De modellen zijn op het taalniveau B1 geschreven. Hierdoor begrijpt 80 procent van de inwoners de inhoud van de kennisgevingen. Daarnaast begrijpen laaggeletterden de tekst op hoofdlijnen en weten ze hoe en met wie ze contact kunnen opnemen voor vragen. Karen Loosman van Sira Consulting: “Duidelijke en begrijpelijke kennisgevingen maken het besluitvormingsproces over vergunningen voor inwoners transparant en toegankelijk. Het is belangrijk dat inwoners weten dat er bij de overheid mogelijkheden zijn voor inspraak en dat hun stem telt en zelfs wordt gewaardeerd.”

De modellen zijn samen met het veld ontwikkeld

Sira Consulting heeft intensief samengewerkt met diverse partijen. Voor het opstellen van de modellen zijn verschillende kennisgebieden bij elkaar gebracht. Tijdens een inventarisatie zijn ongeveer 15 organisaties geïnterviewd. Ook zijn meer dan 20 organisaties tijdens een consultatieronde geraadpleegd. Voor de consultatieronde zijn onder andere KOOP, decentrale overheden en softwareleveranciers benaderd. Stefan Prij van Sira Consulting: “Veel decentrale overheden vinden het lastig om juridische procedures in duidelijke taal te beschrijven. Dit is een uitdaging. Door samen te werken met juristen en communicatieadviseurs van decentrale overheden zijn de modellen zowel juridisch correct als begrijpelijk voor inwoners.”

De modellen sluiten aan bij de praktijk

De modellen sluiten aan bij de huidige manier van werken van zowel decentrale overheden als softwareleveranciers. Softwareleveranciers kunnen de modellen eenvoudig als sjablonen in de zaaksystemen opnemen. Hierover heeft Sira Consulting namens het ministerie van BZK ook afspraken gemaakt met diverse softwareleveranciers. Voor decentrale overheden zijn verschillende varianten ontwikkeld. Zij kunnen van de variant gebruikmaken die het best bij hen aansluit.

Lees ook:

Modelkennisgevingen omgevingsvergunning

Nieuwsbericht VNG

Nieuwe collega: Lisa van Huizen

Afgelopen november is Lisa begonnen als junior adviseur bij Sira Consulting. Ondanks een start op afstand, zit ze goed op haar plek en werkt ze met veel plezier aan de verschillende projecten. De afgelopen periode is ze bijvoorbeeld bezig geweest met een kostenonderzoek naar de structurele meer- en minderkosten voor apotheekhoudenden als gevolg van de invoering van de Falsified Medicines Directive.

Lisa heeft in Groningen de bachelor International Business en de master Economic Development & Globablization gedaan. Daarom is ze blij aan de slag te kunnen op een plek waar deze gebieden samenkomen. Lisa draagt graag haar steentje bij aan duurzame, maatschappelijke ontwikkeling en vindt daarom sociale vraagstukken erg interessant. Zo schreef zij haar afstudeeronderzoek over de ontwikkeling van inkomensongelijkheid.

In haar vrije tijd is Lisa veel buiten te vinden en gaat graag hardlopen en hiken. Ook is ze lang actief geweest in de muziek. Zodra de coronamaatregelen het weer toelaten, zal zij ongetwijfeld de saxofoon weer uit de kast pakken en gaan spelen in bands en orkesten.

Nieuwe energielabel voor woningen duurder dan verwacht

Sinds 2008 is een energielabel verplicht bij oplevering, verkoop en verhuur van een woning. Per 1 januari 2021 is het energielabel en de methode hoe het label bepaald wordt, gewijzigd. Deze wijziging is het gevolg van de herziening van de Europese richtlijn energieprestatie gebouwen.

De wijziging betekent dat er voor het energielabel voortaan een erkende deskundige langs moet komen voor een keuring van de woning. Dit moet zorgen voor een betrouwbaarder label.

Uit een quickscan van Vereniging Eigen Huis (VEH) blijkt dat het nieuwe energielabel duurder uitvalt dan was voorzien. Ook concludeert VEH dat er een tekort is aan gekwalificeerde energieadviseurs en deze moeilijk te vinden zijn. Hierdoor zijn er lange wachttijden ontstaan voor de aanvraag van een label.

Voor de aanvraag van een definitief label betaalden huiseigenaren voorheen alleen administratiekosten. Eerder werd verwacht dat een energielabel voor een eengezinswoning gemiddeld € 190 zou kosten en een energielabel voor een appartement gemiddeld € 100. Volgens de VEH liggen de kosten voor een label echter rond de € 275.

Eind september nam de Tweede Kamer een motie aan om het duurdere energielabel voor woningen uit te stellen. Deze motie is echter niet uitgevoerd omdat uitvoering van die motie volgens minister Ollongren in strijd is met Europese regels. Wel is een wetswijziging aangenomen door de Tweede Kamer waarmee het nieuwe energielabel toch online aangevraagd kan worden. Mogelijk wordt het label hierdoor goedkoper omdat er geen expert aan huis nodig is. Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken) onderzoekt de mogelijkheden voor dit plan.

Ook het Adviescollege Toetsing Regeldruk (ATR) adviseerde minister Ollongren om de introductie van het duurdere energielabel uit te stellen, totdat de waarde van dit label voor de klimaatdoelstellingen is aangetoond. Uit onderzoek dat ATR heeft laten uitvoeren door het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) blijkt namelijk dat energielabels slechts in beperkte mate huiseigenaren stimuleren om energiebesparende maatregelen te nemen. In het onderzoek wordt geconcludeerd dat de baten van het nieuwe energielabel niet in verhouding staan tot de hogere kosten daarvan. Het advies van ATR is hier te vinden.

Opvallend is dat het aantal aanvragen van het oude energielabel voor woningen in de laatste maanden van 2020 enorm is toegenomen. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) meldt dat het aantal registraties in december het tienvoudige is van een normale gemiddelde maand van 2020.

In 2019 onderzocht Sira Consulting in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) de regeldrukeffecten van het nieuwe energielabel voor woningen. De resultaten van dit onderzoek zijn hier te vinden. In dit rapport is ingeschat dat het nieuwe energielabel zorgt voor een stijging van administratieve lasten voor burgers van € 9,3 miljoen per jaar. Bij het maken van deze inschatting werd ervan uitgegaan dat de kosten per label voor eengezinswoningen op € 190 zouden uitkomen en de kosten voor appartementen op € 80 per label.

Nieuwe collega: Julia Koster

Graag stellen wij onze nieuwe collega Julia Koster aan u voor. Zij is begin november begonnen bij Sira Consulting als junior adviseur.

Julia heeft een bachelor Nederlands en een bachelor Geschiedenis behaald aan de Rijksuniversiteit Groningen. Daarna heeft ze een master Journalistiek gedaan.

In de eerste maanden bij Sira Consulting heeft Julia gewerkt aan een klantreisonderzoek, waarvoor ze veel buitenlandse ondernemers heeft gesproken die hun operatie of gebouwen in Nederland duurzaam hebben gemaakt. Samen met haar team is ze vervolgens op zoek gegaan naar oplossingen voor de geïnventariseerde knelpunten. Het resultaat is uitgewerkt in een prachtige visual.

Ook doet Julia momenteel, in opdracht van een grote gemeente, onderzoek naar het optimaliseren van de dienstverlening. Hierbij gaat het om de ervaringen van inwoners en ondernemers bij het aanvragen van een omgevingsvergunning voor bouwen.

De grote diversiteit aan maatschappelijke relevante onderwerpen, spreekt Julia het werken bij Sira Consulting enorm aan. Julia gaat graag in gesprek met bedrijven, inwoners en andere organisaties om Nederland een stukje mooier te maken.

Julia woont vlakbij Utrecht, speelt in haar vrije tijd graag piano en houdt enorm van koken. We zijn blij dat Julia ons team komt versterken en wensen haar veel succes en plezier bij Sira Consulting!

Rapport instrumentenmix zakelijke asbestdaksanering aangeboden aan Tweede Kamer

Op verzoek van het ministerie van IenW heeft Sira Consulting een onderzoek uitgevoerd naar een effectieve mix van (financiële) instrumenten voor het stimuleren van de vrijwillige sanering van asbestdaken door zakelijke eigenaren. Over de doelgroep wordt geconcludeerd dat circa 50% bereid en in staat is om te saneren. Circa 30% is bereid, maar heeft onvoldoende eigen vermogen, financieringsruimte of perspectief. Circa 15% moet nog worden overtuigd van de noodzaak. De resterende circa 5% is bewust van de risico’s maar niet in staat te saneren vanwege de beëindiging van het bedrijf of door andere persoonlijke omstandigheden.

Volgens Sira Consulting zijn geen omvangrijke nieuwe leeninstrumenten nodig, omdat een belangrijk deel die niet nodig heeft en omdat er al diverse regelingen zijn waarmee indirect ook het asbestdakenprobleem kan worden opgelost. Sira Consulting wijst op regelingen voor bedrijfsbeëindiging met sloop, bestaande Ruimte voor Ruimte regelingen, innovatieve marktinitiatieven, het aardbevingsfonds, financiële leeninstrumenten van mede-overheden waaronder ‘asbest eraf, zon erop’ en fiscale regelingen voor investeringen en afschrijvingen.

Staatssecretaris van IenW van Veldhoven merkt over de genoemde instrumenten op dat deze een onderdeel (zullen) vormen van de brede aanpak via de samenwerkingsverklaring en de activiteiten van het Programmabureau. Sira Consulting doet in het rapport daarnaast meerdere aanbevelingen die deze gezamenlijke aanpak verder kunnen versterken. Deze aanbevelingen zien met name op bewustwording en communicatie, maar ook op het aansluiten bij bestaande (sanerings)maatregelen in de landbouw. Een deel van de aanbevelingen wordt op korte termijn via het Programmabureau met de samenwerkingspartners besproken.

Heropening EFRO fondsen in 2021

Het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) is één van de Europese structuurfondsen en onder andere bedoeld om de belangrijkste regionale onevenwichtigheden in de Europese Unie terug te dringen. Dit sluit aan bij de doelstellingen van het Europese regionale beleid.

EFRO in 2021

EFRO wordt regionaal uitgevoerd waarbij regio’s hun eigen beleidsmatige prioriteiten opstellen. De prioriteiten waren origineel opgesteld voor de periode 2014-2020. Voor de periode 2021-2027 zijn nieuwe prioriteiten in ontwikkeling. Deze zijn voor de meeste regio’s echter nog niet finaal.

Voor de periode 2014-2020 had de EU ook 4 prioriteiten opgesteld waaraan EFRO moest bijdragen. Nu deze periode afloopt, en het nog afwachten is op de nieuwe EFRO-programma’s voor 2021-2027, leek het er even op of 2021 een jaar zou worden zonder EFRO-openstellingen. Hier is echter verandering in gekomen vanwege de huidige coronacrisis: in 2021 opent het EFRO 2014-2020 fonds nog eenmalig met financiering vanuit het REACT-EU-fonds.

Neem snel contact met ons op

Omdat deze eenmalige extra openstelling vanuit speciaal ‘coronageld’ gefinancierd wordt, is de eis dat projectenaanvragen snel ingediend moeten worden. Projecten mogen ook uiterlijk tot eind 2023 lopen. Om deze reden zullen naar alle waarschijnlijkheid alle regio’s de openstelling volgens het first-come-first-serve principe inrichten.

Gezien de complexiteit van een EFRO aanvraag, begrijpen wij goed dat u nog vragen heeft over de precieze vereisten. Lees onze flyer voor meer informatie (klik). Uiteraard nodigen wij u uit contact met ons op te nemen als u met ons een potentiële EFRO aanvraag wil verkennen. Wij hebben veel ervaring met EFRO en vergelijkbare programma’s en kunnen u dus op weg helpen of tijdens het hele traject begeleiden.

Evaluatie Wet elektronische registratie notariële akten naar Tweede Kamer

In opdracht van het ministerie van Financiën heeft Sira Consulting onderzoek gedaan naar de effecten van de Wet elektronische registratie notariële akten, die op 1 januari 2013 in werking trad. Het ministerie streefde met de wet naar een verlaging van de administratieve lasten voor het notariaat en een besparing van de uitvoeringskosten van de Belastingdienst. In het onderzoek is nagegaan in hoeverre deze doelstellingen zijn gerealiseerd. Het onderzoeksrapport is 15 december 2020 aangeboden aan de Tweede Kamer.

Uit het onderzoek komt naar voren dat de wet heeft geleid tot een verlaging van de administratieve lasten voor het notariaat van circa € 12 miljoen per jaar, een aanzienlijk hogere verlaging dan de vooraf geraamde € 4,9 miljoen per jaar. Daarnaast laat het onderzoek zien dat de wet heeft geleid tot een besparing op de structurele uitvoeringskosten van de Belastingdienst van circa € 5 miljoen per jaar. Deze besparing valt in praktijk lager uit dan de vooraf geraamde besparing van circa € 6,4 miljoen per jaar. De gerealiseerde besparingen zijn vooral het gevolg van de elektronische registratie van notariële akten in een systeem beheerd door de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB). De uitvoeringskosten van de Belastingdienst zijn ook verminderd, doordat de registratie van onderhandse akten is beperkt tot akten waarvoor registratie wettelijk vereist is voor de geldigheid van de rechtshandeling.

Het rapport geeft niet alleen antwoord op de vraag in hoeverre de doelstellingen van de wet zijn gerealiseerd, maar geeft ook inzicht in mogelijke vervolgacties om het stelsel van registratie nog beter te laten functioneren. Met name voor de registratie van onderhandse akten is verbeterpotentieel aanwezig. Verbetermogelijkheden hebben betrekking op het digitaliseren van het papieren registratieproces. Op politiek-bestuurlijk niveau is een discussie nodig om te bepalen welke partijen de rol van ‘bewaarder’ van het register van onderhandse akten kunnen overnemen van de Belastingdienst.

Sira Consulting presenteert op het congres ‘Evidence for Policymakers’

Van 15 tot 18 december 2020 vindt het internationale congres ‘Evidence for Policymakers’ plaats. Het congres gaat in op hoe beleid en politiek effectiever kan worden gemaakt door beter gebruik te maken van data en onderzoek uit de wetenschap. Ook worden er lessen getrokken uit het coronabeleid. Het congres wordt georganiseerd door de faculteit Governance and Global Affairs van de Universiteit Leiden en ScienceWorks en wordt door alle Nederlandse ministeries ondersteund.

De huidige coronapandemie heeft meer dan ooit het belang aangetoond van wetenschappelijk onderzoek als basis voor effectief beleid. Nieuwe uitdagingen op beleidsgebied worden tijdens dit congres geanalyseerd. Ook bieden big data en algoritmes beleidsmakers nieuwe mogelijkheden voor het genereren van evidence. Daarnaast speelt nieuw nationaal beleid een rol:

  • Binnen de Verenigde Staten is door Obama en Trump de zogenaamde ‘Evidence Act’ in gang gezet die met publieke data meer bewezen effectief overheidsbeleid stimuleert. De trekkers van deze wet zullen het congres toespreken.
  • In Nederland heeft het ministerie van Financiën de ‘Operatie Inzicht in Kwaliteit’ gestart dat voor álle ministeries meer bewijs voor effectiviteit wil aantonen met meer onderzoek en een ‘lerende overheid’.
  • Voor de Tweede Kamer is door een aantal wetenschappelijke partijen de wetenschapstoets ontwikkeld die grote beleidswijzigingen toetst vanuit de wetenschap. Deze toets is recent door Times Higher Education neergezet als ‘uniek in de wereld’.

Bijdrage Sira Consulting

Sira Consulting is partner van dit congres en heeft ook twee bijdragen tijdens deze dagen:

  • Op dinsdag 15 december van 15.00-16.15 uur presenteert Michel Bloemheuvel in de Parallel sessions Regional/Local – External or internal organisation of evidence: How can we optimize the development and dissemination of evidence for policymakers?
  • Op woensdag 16 december van 15.15-16.30 uur presenteert Peter Bex in de VI Parallel sessions Evaluation – Assessing evidence for policymakers: Generating evidence for early use.

Indien u interesse heeft om deze of één van de andere sessies bij te wonen, dan kunt u zich inschrijven op de website van ScienceWorks.

Tweede e-Innovatielab: subsidies tussentijds evalueren

Sira Consulting organiseerde op 2 november jl. voor experts van de overheid (Rijk, provincies, gemeenten en uitvoeringsorganisaties van nationale en Europese fondsen) voor de tweede keer een online Innovatielab over het succesvol evalueren van subsidies. De centrale vraag van dit e-Innovatielab was: hoe kan de overheid tijdens de looptijd van een subsidie slim en snel inzicht krijgen in de doeltreffendheid? De deelnemers hebben op basis van hun ervaringen een aantal tips uitgewerkt die overheden kunnen helpen subsidies tussentijds te evalueren.

Ex durante evalueren

Van de drie vormen van evalueren die zijn te onderscheiden, lag de focus van dit e-Innovatielab op tussentijds evalueren (ex durante). Eerst is een toelichting gegeven op het verschil tussen monitoring en tussentijds evalueren. Vervolgens is in discussie gegaan over de knelpunten en risico’s bij het opzetten en uitvoeren van een ex durante evaluatie. Hieruit zijn de volgende tips naar voren gekomen:

  1. Bepaal vooraf waarom een tussentijds evaluatie nodig is en waarop deze wordt gericht: de uitvoering van de subsidieregeling (proces) of het realiseren van de subsidiedoelstelling (beleidsinhoudelijk);
  2. Gebruik de beleidstheorie om te bepalen wat je tussentijds (SMART-C) wilt evalueren;
  3. Bepaal vervolgens welke data en gegevens hiervoor nodig zijn en of deze ook beschikbaar zijn;
  4. Voer (tijdig) een 0-meting uit, zodat de resultaten van ex durante evaluatie hiermee zijn te vergelijken;
  5. Zorg dat aanvragers tijdig weten dat er ex durante wordt geëvalueerd en welke data zij daarvoor moeten aanleveren;
  6. Verplicht aanvragers data te leveren, maar houd de administratieve lasten beperkt.

In dit factsheet werken we de tips uit.

Wilt u ook deelnemen? Neem contact op!

Tijdens de subsidie-evaluaties die Sira Consulting uitvoert, bleek er bij de overheid behoefte te zijn om kennis te delen en ervaringen met het voorbereiden en uitvoeren van evaluaties uit te wisselen. Sira Consulting heeft daarom het initiatief genomen om hiervoor een netwerk op te starten. Tot nu toe zijn in 2020 twee e-Innovatielabs georganiseerd.

In het eerste kwartaal van 2021 organiseert Sira Consulting weer een e-Innovatielab. Als u interesse heeft, stuur dan een mail naar Lisanne Vis en u ontvangt een uitnodiging.