Nieuwe collega: Evelien den Boer

Begin dit jaar is Evelien den Boer gestart als adviseur bij Sira Consulting. Graag stellen wij haar aan u voor.

Evelien werkte de afgelopen 4,5 jaar bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bij een beleidsdirectie met expertise op het terrein van de bestuurlijke organisatie, interbestuurlijke verhoudingen en financiën van decentrale overheden. Ze coördineerde bestuurlijke overleggen tussen het kabinet en de decentrale overheden, schreef adviezen voor de ministerraad en werkte aan het interbestuurlijk programma (IBP). Evelien was daarnaast onderdeel van het secretariaat van de studiegroep Interbestuurlijke en Financiële Verhoudingen. In opdracht van deze studiegroep werkte ze samen met collega’s van de Vereniging Nederlandse Gemeenten, het Interprovinciaal Overleg en de Unie van Waterschappen aan een advies om overheden in staat te stellen maatschappelijke opgaven beter en met meer impact op te pakken. Ze analyseerde hiervoor onder ander de gevolgen van de ambulantisering van de geestelijke gezondheidszorg en formuleerde aanbevelingen om de uitvoeringskracht van overheden te versterken. Dit project wekte haar interesse voor onafhankelijk advies en onderzoek. De diversiteit aan maatschappelijke vraagstukken, de praktijkgerichte insteek en het werken aan concrete oplossingen spreekt haar met name aan in het werken bij Sira Consulting.

Inmiddels werkt Evelien met plezier aan een aantal projecten op het gebied van het optimaliseren van WMO-processen bij een gemeente, het evalueren van subsidieregelingen en een evaluatie-onderzoek voor een provincie.

Evelien woont in de regio van Den Haag, vlakbij het strand. In haar vrije tijd (en als het waait) is ze daar dan ook vaak te vinden om te kitesurfen of te wandelen met de hond. Evelien is daarnaast een groot muziekliefhebber en hoopt dat ze snel weer een keer een concert kan bezoeken.

CBR pakt probleem van uitgestelde rijexamens aan

Op 23 maart jl. presenteerde het CBR een plan om het stuwmeer aan uitgestelde theorie- en praktijkexamens aan te pakken. Om tot oplossingen te komen ging het CBR onder andere in gesprek met opleiders en jongeren. Sira Consulting faciliteerde het gesprek met opleiders.

Coronacrisis heeft grote gevolgen voor rijexamens

Toen de eerste lockdown van kracht werd, zijn ruim 300.000 examens, toetsen en rijtesten uitgesteld of geannuleerd. Na deze eerste lockdown heeft het CBR 118.000 van de uitgestelde en geannuleerde examens ingelopen. Vanwege een tweede lockdown is de dienstverlening van het CBR per 15 december 2020 nogmaals stilgelegd. Dit betekende nog eens uitstel van  404.500 examens, toetsen en rijtesten. Als de marktvraag niet daalt moeten nog 610.000 examens, toetsen en rijtesten worden afgenomen. Hierdoor lopen de reserveringstermijnen bij het CBR op tot mogelijk 20 weken of langer.

Om dit probleem aan te pakken breidt het CBR onder andere het aantal examinatoren uit, werken examinatoren over, is het CBR vaker open en worden fitte gepensioneerden gevraagd langer te blijven. Dit is echter niet voldoende om het probleem volledig op te lossen.

In gesprek met opleiders over oplossingen

Naast het vergroten van de capaciteit, is het beperken van de instroom een van de mogelijkheden om op een adequate en spoedige manier aan de marktvraag te kunnen voldoen. Daarover ging het CBR met opleiders en jongeren in gesprek om van hen te horen welke oplossingen zij voor ogen hebben. Tijdens de meedenksessie met opleiders op 19 februari jl. zijn diverse oplossingen geïdentificeerd gericht op het verlenen van voorrang, soorten examens en het verhogen van het slagingspercentage. Deze sessie werd gefaciliteerd door Sira Consulting.

De resultaten van de meedenksessie zijn meegenomen in het plan van aanpak om de reserveringstermijnen weer op normaal niveau te krijgen. Het CBR heeft de plannen gepresenteerd aan het ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Lees hier het plan van aanpak van het CBR om de wachttijden aan te pakken, waarin ook het verslag van de meedenksessie is te vinden: Eerder afrijden bij minder herexamens – CBR

Digitale bijeenkomsten

Vanwege het coronavirus organiseren wij onze workshops en bijeenkomsten digitaal. Tijdens onze bijeenkomsten gaan we op een interactieve en inspirerende manier samen aan de slag om te komen tot oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken. Hierbij maken wij gebruik van diverse tools en maken we altijd een programma op maat. Het is mooi om te zien dat ‘een andere manier van werken’ ook leidt tot het ontsluiten van zoveel denkkracht.

Steeds meer organisaties weten ons te vinden bij het begeleiden van deze sessies. Heeft u ondersteuning nodig bij het faciliteren van online bijeenkomsten? Neem dan vrijblijvend contact op met Evelien den Boer.

Kamercommissie: beleid wordt niet of nauwelijks geëvalueerd op onbedoelde effecten voor burgers

Kamer en kabinet hebben de uitvoering van beleid jarenlang ‘verwaarloosd’. Dat is een van de conclusies van een Tweede Kamercommissie die de afgelopen tijd onderzoek deed naar het functioneren van uitvoeringsorganisaties. Voorgenomen beleid wordt niet altijd goed getoetst op uitvoerbaarheid en beleid wordt niet of nauwelijks geëvalueerd.

Afgelopen februari bracht de Tijdelijke commissie Uitvoeringsorganisaties (TCU) het rapport ‘Klem tussen balie en beleid’ uit. Hierin wordt het functioneren van drie uitvoeringsorganisaties onder de loep genomen: de Belastingdienst, het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) en het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV).

Wet- en regelgeving pas na vijf jaar geëvalueerd

Een van de conclusies van het rapport is dat beleid niet of nauwelijks wordt geëvalueerd op onbedoelde effecten voor burgers. Veel wet- en regelgeving wordt pas na vijf jaar geëvalueerd, ook als er snel na invoering een grote impact op burgers is. Zo kan het dus te lang duren voordat problemen in de uitvoering aan het licht komen.

Volgens TCU zijn Kamerleden meer geneigd te reageren op incidenten dan om de effecten van beleid structureel te monitoren en ervan te leren. Kamer en kabinet zouden de uitvoering van beleid jarenlang hebben ‘verwaarloosd’. Er wordt te weinig gecheckt wat de gevolgen zijn van nieuwe wetten en regels.

Voorgenomen beleid niet altijd goed getoetst op uitvoerbaarheid

Daarnaast staat in het rapport dat de Tweede Kamer, departementen en uitvoeringsorganisaties niet goed samenwerken bij de totstandkoming en uitvoering van beleid. Er is te weinig interesse ín en kennis ván elkaars werkzaamheden. Hierdoor wordt voorgenomen beleid niet altijd goed getoetst op uitvoerbaarheid. Maatregelen die voortkomen uit gedetailleerde regeerakkoorden worden meestal überhaupt niet getoetst op uitvoerbaarheid.

Om uitvoerbare wetten te kunnen maken, zijn uitvoeringstoetsen op voorgenomen beleidsmaatregelen echter van groot belang. Die toetsen worden volgens de TCU niet altijd aangeboden en als dat wel gebeurt, verschillen ze in vorm en diepgang. Ook treedt er regelmatig ‘vergroening’ op van de informatie die erin staat: die wordt rooskleuriger voorgesteld dan ze volgens de werkvloer is.

Sira Consulting

Sira Consulting is gespecialiseerd in beleidsevaluaties. Om te bepalen of beleid de beoogde doelen realiseert, moeten de gevolgen van bestaand beleid in kaart worden gebracht. Hiertoe voeren wij ex ante en ex post evaluaties uit en maatschappelijke kosten-baten analyses uit.

Daarnaast geven wij inzicht in de maatschappelijke effecten van nieuw beleid voor ondernemingen, burgers en voor de overheid. Hiermee kan het juiste beleidsinstrument worden gekozen. Zo helpen wij overheden toekomstbestendig beleid te maken.

Ook realiseren wij merkbare verbeteringen in proces én uitvoering. Met methoden als klantreizen en regeldrukonderzoeken maken we inzichtelijk wat goed gaat en wat beter kan. We helpen overheidsorganisaties met creatieve en innovatieve oplossingen voor organisatorische en maatschappelijke vraagstukken.

Nieuwe collega: Jeanine Oude Elferink

Afgelopen november is Jeanine Oude Elferink begonnen als junior adviseur. Graag stellen we Jeanine aan u voor.

Jeanine heeft een bachelor Medische Natuurwetenschappen behaald op de Vrije Universiteit in Amsterdam. Daarna heeft ze een master Forensische Wetenschappen gedaan, waarvoor ze ook een paar maanden in Engeland heeft gestudeerd. Jeanine heeft na haar studie bij een medische keuringsdienst gewerkt, waarbij ze graag naar oplossingen zocht voor zich voordoende problemen.

De diversiteit aan maatschappelijke vraagstukken spreken Jeanine erg aan. Jeanine wil graag bijdragen aan optimalisatie van beleid, regelgeving en uitvoeringsprocessen om zo tot een resultaat te komen waar je wat mee kunt.

De afgelopen maanden heeft Jeanine bij Sira Consulting aan verschillende projecten gewerkt. Zo heeft ze gewerkt aan een bedrijfseffectentoets om inzicht te geven in de effecten voor bedrijven en instellingen van de voorgenomen Energiewet.

Daarnaast doet Jeanine op dit moment een onderzoek naar het toegangsproces Beschermd Wonen. Hierbij is ze in gesprek met verschillende gemeenten en zorgaanbieders om zo in kaart te brengen hoe het toegangsproces geoptimaliseerd kan worden.

Jeanine woont in de buurt van Den Haag, houdt van lezen, tuinieren en wandelen (in de bergen). We zijn blij met Jeanine in ons team en wensen haar veel succes en plezier bij Sira Consulting!

Duidelijke en begrijpelijke modellen voor kennisgevingen

Sira Consulting heeft voor het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties duidelijke en begrijpelijke modellen voor kennisgevingen ontwikkeld. Uit diverse gebruikersonderzoeken, zoals onderzoek van de Nationale Ombudsman, blijkt dat de kwaliteit van kennisgevingen onvoldoende is. Kennisgevingen bevatten te weinig inhoudelijke informatie en zijn vaak in ambtelijke en juridische taal geschreven. Hierdoor weten inwoners niet dat ze vragen kunnen stellen of kunnen reageren op mogelijke veranderingen in hun buurt. Daarnaast stijgt het bereik van kennisgevingen onder inwoners dit jaar explosief. In juli 2021 treedt de Wet elektronische publicaties in werking. Decentrale overheden zijn vanaf dit moment verplicht om kennisgevingen digitaal te publiceren. Naar verwachting ontvangen ruim 6 miljoen mensen na de invoering van de wet ongevraagd in MijnOverheid per e-mail kennisgevingen over hun woongebied.

De modellen voor kennisgevingen gaan over de omgevingsvergunning

Uit een inventarisatie uitgevoerd door Sira Consulting, blijkt dat ongeveer 90 procent van de kennisgevingen die door decentrale overheden worden gepubliceerd over de omgevingsvergunning gaat. Sira Consulting heeft om deze reden vijf modellen over de omgevingsvergunning ontwikkeld. De tekst van de modellen kan worden aangepast waardoor de modellen ook voor andere vergunningen kunnen worden gebruikt.

Het perspectief van inwoners staat centraal

Bij het ontwikkelen van de modellen stond het perspectief van inwoners centraal. De modellen zijn op het taalniveau B1 geschreven. Hierdoor begrijpt 80 procent van de inwoners de inhoud van de kennisgevingen. Daarnaast begrijpen laaggeletterden de tekst op hoofdlijnen en weten ze hoe en met wie ze contact kunnen opnemen voor vragen. Karen Loosman van Sira Consulting: “Duidelijke en begrijpelijke kennisgevingen maken het besluitvormingsproces over vergunningen voor inwoners transparant en toegankelijk. Het is belangrijk dat inwoners weten dat er bij de overheid mogelijkheden zijn voor inspraak en dat hun stem telt en zelfs wordt gewaardeerd.”

De modellen zijn samen met het veld ontwikkeld

Sira Consulting heeft intensief samengewerkt met diverse partijen. Voor het opstellen van de modellen zijn verschillende kennisgebieden bij elkaar gebracht. Tijdens een inventarisatie zijn ongeveer 15 organisaties geïnterviewd. Ook zijn meer dan 20 organisaties tijdens een consultatieronde geraadpleegd. Voor de consultatieronde zijn onder andere KOOP, decentrale overheden en softwareleveranciers benaderd. Stefan Prij van Sira Consulting: “Veel decentrale overheden vinden het lastig om juridische procedures in duidelijke taal te beschrijven. Dit is een uitdaging. Door samen te werken met juristen en communicatieadviseurs van decentrale overheden zijn de modellen zowel juridisch correct als begrijpelijk voor inwoners.”

De modellen sluiten aan bij de praktijk

De modellen sluiten aan bij de huidige manier van werken van zowel decentrale overheden als softwareleveranciers. Softwareleveranciers kunnen de modellen eenvoudig als sjablonen in de zaaksystemen opnemen. Hierover heeft Sira Consulting namens het ministerie van BZK ook afspraken gemaakt met diverse softwareleveranciers. Voor decentrale overheden zijn verschillende varianten ontwikkeld. Zij kunnen van de variant gebruikmaken die het best bij hen aansluit.

Lees ook:

Modelkennisgevingen omgevingsvergunning

Nieuwsbericht VNG

Nieuwe collega: Lisa van Huizen

Afgelopen november is Lisa begonnen als junior adviseur bij Sira Consulting. Ondanks een start op afstand, zit ze goed op haar plek en werkt ze met veel plezier aan de verschillende projecten. De afgelopen periode is ze bijvoorbeeld bezig geweest met een kostenonderzoek naar de structurele meer- en minderkosten voor apotheekhoudenden als gevolg van de invoering van de Falsified Medicines Directive.

Lisa heeft in Groningen de bachelor International Business en de master Economic Development & Globablization gedaan. Daarom is ze blij aan de slag te kunnen op een plek waar deze gebieden samenkomen. Lisa draagt graag haar steentje bij aan duurzame, maatschappelijke ontwikkeling en vindt daarom sociale vraagstukken erg interessant. Zo schreef zij haar afstudeeronderzoek over de ontwikkeling van inkomensongelijkheid.

In haar vrije tijd is Lisa veel buiten te vinden en gaat graag hardlopen en hiken. Ook is ze lang actief geweest in de muziek. Zodra de coronamaatregelen het weer toelaten, zal zij ongetwijfeld de saxofoon weer uit de kast pakken en gaan spelen in bands en orkesten.

Nieuwe energielabel voor woningen duurder dan verwacht

Sinds 2008 is een energielabel verplicht bij oplevering, verkoop en verhuur van een woning. Per 1 januari 2021 is het energielabel en de methode hoe het label bepaald wordt, gewijzigd. Deze wijziging is het gevolg van de herziening van de Europese richtlijn energieprestatie gebouwen.

De wijziging betekent dat er voor het energielabel voortaan een erkende deskundige langs moet komen voor een keuring van de woning. Dit moet zorgen voor een betrouwbaarder label.

Uit een quickscan van Vereniging Eigen Huis (VEH) blijkt dat het nieuwe energielabel duurder uitvalt dan was voorzien. Ook concludeert VEH dat er een tekort is aan gekwalificeerde energieadviseurs en deze moeilijk te vinden zijn. Hierdoor zijn er lange wachttijden ontstaan voor de aanvraag van een label.

Voor de aanvraag van een definitief label betaalden huiseigenaren voorheen alleen administratiekosten. Eerder werd verwacht dat een energielabel voor een eengezinswoning gemiddeld € 190 zou kosten en een energielabel voor een appartement gemiddeld € 100. Volgens de VEH liggen de kosten voor een label echter rond de € 275.

Eind september nam de Tweede Kamer een motie aan om het duurdere energielabel voor woningen uit te stellen. Deze motie is echter niet uitgevoerd omdat uitvoering van die motie volgens minister Ollongren in strijd is met Europese regels. Wel is een wetswijziging aangenomen door de Tweede Kamer waarmee het nieuwe energielabel toch online aangevraagd kan worden. Mogelijk wordt het label hierdoor goedkoper omdat er geen expert aan huis nodig is. Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken) onderzoekt de mogelijkheden voor dit plan.

Ook het Adviescollege Toetsing Regeldruk (ATR) adviseerde minister Ollongren om de introductie van het duurdere energielabel uit te stellen, totdat de waarde van dit label voor de klimaatdoelstellingen is aangetoond. Uit onderzoek dat ATR heeft laten uitvoeren door het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) blijkt namelijk dat energielabels slechts in beperkte mate huiseigenaren stimuleren om energiebesparende maatregelen te nemen. In het onderzoek wordt geconcludeerd dat de baten van het nieuwe energielabel niet in verhouding staan tot de hogere kosten daarvan. Het advies van ATR is hier te vinden.

Opvallend is dat het aantal aanvragen van het oude energielabel voor woningen in de laatste maanden van 2020 enorm is toegenomen. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) meldt dat het aantal registraties in december het tienvoudige is van een normale gemiddelde maand van 2020.

In 2019 onderzocht Sira Consulting in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) de regeldrukeffecten van het nieuwe energielabel voor woningen. De resultaten van dit onderzoek zijn hier te vinden. In dit rapport is ingeschat dat het nieuwe energielabel zorgt voor een stijging van administratieve lasten voor burgers van € 9,3 miljoen per jaar. Bij het maken van deze inschatting werd ervan uitgegaan dat de kosten per label voor eengezinswoningen op € 190 zouden uitkomen en de kosten voor appartementen op € 80 per label.

Nieuwe collega: Julia Koster

Graag stellen wij onze nieuwe collega Julia Koster aan u voor. Zij is begin november begonnen bij Sira Consulting als junior adviseur.

Julia heeft een bachelor Nederlands en een bachelor Geschiedenis behaald aan de Rijksuniversiteit Groningen. Daarna heeft ze een master Journalistiek gedaan.

In de eerste maanden bij Sira Consulting heeft Julia gewerkt aan een klantreisonderzoek, waarvoor ze veel buitenlandse ondernemers heeft gesproken die hun operatie of gebouwen in Nederland duurzaam hebben gemaakt. Samen met haar team is ze vervolgens op zoek gegaan naar oplossingen voor de geïnventariseerde knelpunten. Het resultaat is uitgewerkt in een prachtige visual.

Ook doet Julia momenteel, in opdracht van een grote gemeente, onderzoek naar het optimaliseren van de dienstverlening. Hierbij gaat het om de ervaringen van inwoners en ondernemers bij het aanvragen van een omgevingsvergunning voor bouwen.

De grote diversiteit aan maatschappelijke relevante onderwerpen, spreekt Julia het werken bij Sira Consulting enorm aan. Julia gaat graag in gesprek met bedrijven, inwoners en andere organisaties om Nederland een stukje mooier te maken.

Julia woont vlakbij Utrecht, speelt in haar vrije tijd graag piano en houdt enorm van koken. We zijn blij dat Julia ons team komt versterken en wensen haar veel succes en plezier bij Sira Consulting!

Rapport instrumentenmix zakelijke asbestdaksanering aangeboden aan Tweede Kamer

Op verzoek van het ministerie van IenW heeft Sira Consulting een onderzoek uitgevoerd naar een effectieve mix van (financiële) instrumenten voor het stimuleren van de vrijwillige sanering van asbestdaken door zakelijke eigenaren. Over de doelgroep wordt geconcludeerd dat circa 50% bereid en in staat is om te saneren. Circa 30% is bereid, maar heeft onvoldoende eigen vermogen, financieringsruimte of perspectief. Circa 15% moet nog worden overtuigd van de noodzaak. De resterende circa 5% is bewust van de risico’s maar niet in staat te saneren vanwege de beëindiging van het bedrijf of door andere persoonlijke omstandigheden.

Volgens Sira Consulting zijn geen omvangrijke nieuwe leeninstrumenten nodig, omdat een belangrijk deel die niet nodig heeft en omdat er al diverse regelingen zijn waarmee indirect ook het asbestdakenprobleem kan worden opgelost. Sira Consulting wijst op regelingen voor bedrijfsbeëindiging met sloop, bestaande Ruimte voor Ruimte regelingen, innovatieve marktinitiatieven, het aardbevingsfonds, financiële leeninstrumenten van mede-overheden waaronder ‘asbest eraf, zon erop’ en fiscale regelingen voor investeringen en afschrijvingen.

Staatssecretaris van IenW van Veldhoven merkt over de genoemde instrumenten op dat deze een onderdeel (zullen) vormen van de brede aanpak via de samenwerkingsverklaring en de activiteiten van het Programmabureau. Sira Consulting doet in het rapport daarnaast meerdere aanbevelingen die deze gezamenlijke aanpak verder kunnen versterken. Deze aanbevelingen zien met name op bewustwording en communicatie, maar ook op het aansluiten bij bestaande (sanerings)maatregelen in de landbouw. Een deel van de aanbevelingen wordt op korte termijn via het Programmabureau met de samenwerkingspartners besproken.

Evaluatie Wet elektronische registratie notariële akten naar Tweede Kamer

In opdracht van het ministerie van Financiën heeft Sira Consulting onderzoek gedaan naar de effecten van de Wet elektronische registratie notariële akten, die op 1 januari 2013 in werking trad. Het ministerie streefde met de wet naar een verlaging van de administratieve lasten voor het notariaat en een besparing van de uitvoeringskosten van de Belastingdienst. In het onderzoek is nagegaan in hoeverre deze doelstellingen zijn gerealiseerd. Het onderzoeksrapport is 15 december 2020 aangeboden aan de Tweede Kamer.

Uit het onderzoek komt naar voren dat de wet heeft geleid tot een verlaging van de administratieve lasten voor het notariaat van circa € 12 miljoen per jaar, een aanzienlijk hogere verlaging dan de vooraf geraamde € 4,9 miljoen per jaar. Daarnaast laat het onderzoek zien dat de wet heeft geleid tot een besparing op de structurele uitvoeringskosten van de Belastingdienst van circa € 5 miljoen per jaar. Deze besparing valt in praktijk lager uit dan de vooraf geraamde besparing van circa € 6,4 miljoen per jaar. De gerealiseerde besparingen zijn vooral het gevolg van de elektronische registratie van notariële akten in een systeem beheerd door de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB). De uitvoeringskosten van de Belastingdienst zijn ook verminderd, doordat de registratie van onderhandse akten is beperkt tot akten waarvoor registratie wettelijk vereist is voor de geldigheid van de rechtshandeling.

Het rapport geeft niet alleen antwoord op de vraag in hoeverre de doelstellingen van de wet zijn gerealiseerd, maar geeft ook inzicht in mogelijke vervolgacties om het stelsel van registratie nog beter te laten functioneren. Met name voor de registratie van onderhandse akten is verbeterpotentieel aanwezig. Verbetermogelijkheden hebben betrekking op het digitaliseren van het papieren registratieproces. Op politiek-bestuurlijk niveau is een discussie nodig om te bepalen welke partijen de rol van ‘bewaarder’ van het register van onderhandse akten kunnen overnemen van de Belastingdienst.